|BLOG

İnsan Gözü Bir Web Sayfasını Nasıl Okuyor?

Ziyaretçilerin web sitelerimizde daha uzun ve verimli vakit geçirmesini sağlamak için en doğru görsel hiyerarşiyi yakalamak zorundayız. Bunun için de ziyaretçilerimizin web sitelerini izlerken nasıl bir yol izlediğini bilmeliyiz. Bu konuda yapılmış araştırmalar bize insan gözü hakkında önceden tahmin edilebilir veriler sunuyor.

Nielson Norman Group yaptığı deneylerde, deneklerin web siteleri üzerinde göz gezdirdiği noktalardan bir ısı haritası çıkartmış. Yazının devamında bu ısı haritasının görsellerini inceleyebilirsiniz. Daha detaylı bilgi için ilgili makaleye göz atmanızı tavsiye ederim.

f_reading_pattern_eyetracking

Gördüğünüz gibi internetin bunca yıllık gelişim sürecinden edindiği bilgilerle insan gözü önceki tecrübelerinden yararlanarak bir web sayfasını incelerken F harfine benzer bir yön izliyor. Bu veriler web site tasarımında, google’a vereceğimiz reklamlarda ve seo çalışmalarında bize klavuzluk edebilir.

Yapılan araştırmalar web sitelerini tasarlarken tasarımcıları iki düzene yönlendiriyor.

1. F Düzeni

Bloglar gibi yazı ağırlıklı web sitelerinde insan gözü sayfayı F Düzeni’ne bağlı kalarak inceliyor. Ziyaretçi öncelikle sayfanın üst kısmına boydan boya bakıp daha sonra tekrar sola dönüp yazı başlığını boydan boya okuyor. Yazı başlığını okuduktan sonra gözü en sağdaki bölüme takılıyor. En sonunda tekrar sola dönüp yazıyı okuyor. Sağ alt kısımda bulunan içerik ile pek ilgilenmiyor.

eye1

Örnek görselde numaralandırılmış kısımlar ziyaretçinin göz temasını nispeten sabit tuttuğu noktalardır. Bu noktaları tek tek inceleyelim;

  1. Sitenizin logosu: Her ziyaretçi öncelikle web site logosuna bakıyor. Burada logonun kalitesinden ziyade ziyaretçi doğru sitede olup olmadığını kontrol ediyor. Bu duraksamadan faydalanarak iyi bir logo ve logo altı sloganı kullanımı ziyaretçiyi etkilemek için iyi bir yöntem olacaktır.
  2. Menü ve menü sonu: Ziyaretçiler menüyi soldan sağa inceledikten sonra yine bir duraksama yaşıyorlar. Tam bu noktada menünün sonuna, menüye dahil gibi görünen ve ziyaretçiyi aksiyona çağıran butonlar kullanılabilir.
  3. İlk yazı başlığı: İlk yazı başlığı ziyaretçinin siteniz hakkında ön yargısını oluşturacağı için çok önemlidir. Çoğu blogger bu yüzden ilk başlıkta son eklediği yazıyı değil de sabit bir yazı kullanır.
  4. Sağ kısım (sidebar): Bu nokta ziyaretçinin sitenizde son duraksamayı yaşayacağı nokta. Bu kısımda ziyaretçiyi tekrar tetikleyecek birşeyler kullanmak çok önemli.

2. Z Düzeni

Kurumsal web sitelerde ise insan gözü F Düzeni yerine Z Düzeni’ne bağlı bir inceleme yapıyor. Öncelikle yine logo ve üst kısmı baştan sona inceleyen göz sağ üstten site slider’ını inceleyerek sol köşeye geçiyor. Daha sonra slider’ın hemen altındaki bilgileri en sağa kadar tek tek inceleyip, dikkatini en sağdaki bilgide bırakıyor.

eye2

Örnek görselde numaralandırılmış kısımlar yine ziyaretçinin göz temasını nispeten sabit tuttuğu noktalardır. Bu noktaları da tek tek inceleyelim;

  1. Site logosu: Blogların aksine kurumsal sitelerde ziyaretçi nerede olduğunun bilincinde bir şekilde logoyu inceler. Bu yüzden logonun tasarımı ve sadeliği önemlidir.
  2. Menü ve menü sonu: Kurumsal sitelerde menünüz daha ciddi incelenecektir. Menü sonunda ise ziyaretçiyi tetiklemek yerine firma hakkında olumlu önyargılar oluşturacak şeyler kullanmak önemlidir. Örneğin bu kısımda yabancı dil ikonları kullanırsanız, ziyaretçide uluslararası iş yapan bir firma izlenimiz oluşturursunuz. Bu tip örnekler tasarımcınız ile yapacağınız toplantılarda daha da netleştirilip kullanılırsa daha faydalı olur.
  3. Slider sonrası ilk sütun: Dikkat ederseniz ziyaretçi slider’da bir duraksama yaşamıyor. Fakat bu slider’ınızın önemsiz olduğunu göstermiyor. Ziyaretçi hiç duraksama yapmadan geçtiği için bu kısımda çok önemli bilgiler yerine ziyaretçiyi kaliteli bir web sitesinde bulunduğuna inandıracak şık görseller kullanılmalı. Slider altındaki ilk bilgi ise web siteniz açısında çok önemli yer tutuyor. Bu kısımda ziyaretçiyi gerçekten etkilemek istediğiniz konulardan bahsetmelisiniz.
  4. Slider sonrası son sütun: Slider’ın altına kaç sütun açarsanız açın, ziyaretçi sadece baştaki ve sondakinde duraksayacaktır. Daha fazlası son bilgide yaşayacağı duraksama sitenizde yaşayacağı son duraksamadır. Bu noktada ziyaretçiyi tekrar tetikleyici bilgiler veya butonlar kullanmanız, ziyaretçiyi sitenizde tutabilmeniz açısında çok önemlidir. Bir buton aracılığı ile ziyaretçinizin dikkatini çekerek sayfalar arası gezinmesini sağlayabilirsiniz.

Sonuç

Burada verilen bilgiler tabi ki ortalama veriler, her ziyaretçi için geçerli olması mümkün değil. Fakat ziyaretçi tahmin edilebilirliği açısından yeterince yol gösterici olacağını düşünüyorum. Eğer bir tasarımcıysanız zaten büyük ihtmal ile aşağı yukarı tahminleriniz ve çalışmalarınız bu yöndedir. Eğer bir web site sahibi olmak istiyorsanız ve tasarım konusunda kararsız kaldığınız noktalar var ise bu bilgileri mutlaka tasarımcınız ile konuşup değerlendirin. Unutmayın ki, web sitenizin php mi asp mi olduğu ziyaretçiniz için hiçbir önem taşımıyor. Ziyaretçiniz aradığı içeriği veya bilgiyi sitenizde bulabileceğini düşündüğü sürece sitenizde vakit geçirecektir. Bu bilgiler ışığında ziyaretçinizin sitenizde geçireceği vakti daha verimli hale getirip, ziyaretçinizin gözünde daha olumlu yerlere yerleşebilirsiniz.

Kaynaklar: